Azyk termiki gaýtadan işlemek senagatynda,121°C (250°F)iň tanyş sanlaryň biridir. Köp adamlar iýmitiň 121°C-e ýetende hemişe howpsuz boljakdygyny çaklaýarlar we käbir önüm öndürijiler täze önümleri işläp düzýänlerinde 121°C-i sterilizasiýa temperaturasy hökmünde hem ulanýarlar. Şeýle-de bolsa, bu umumy düşünişmezlikdir.
Azyk önümlerini sterilizasiýa etmek üçin, prosessiň netijeliligi ýeke-täk temperatura gymmaty bilen kesgitlenmeýär. Tersine, ol ...-nyň bilelikdäki täsirine baglydyr.temperatura we wagt, bu bolsa şeýle beýan edilýärF₀ bahasy.
121°C termal proses hasaplamalarynda ulanylýan halkara derejesinde ykrar edilen salgylanma temperaturasydyr, ýöne ol ähli azyk önümleri üçin laýyk gaýtadan işlemek temperaturasy däl.
Näme üçin 121°C senagatyň esasy temperaturasyna öwrüldi?
121.1°C (250°F)täjirçilik sterilliginiň gymmatyny hasaplamak üçin giňden ulanylýan salgylanma temperaturasydyr (F₀ bahasy) azyk önümlerini termiki gaýtadan işlemekde.
Bu temperaturada ysylyga çydamly mikroorganizmler, meselem,Clostridium botulinumnetijeli gözegçilikde saklanyp bilner, bu bolsa 121°C-ni az kislotaly konserwirlenen iýmitleriň, taýýar iýmitleriň we çygly öý haýwanlarynyň iýmitiniň sterilizasiýa prosesleri üçin möhüm salgylanma nokadyna öwürýär.
Şeýle-de bolsa, 121°C-niň her bir azyk önümi üçin hökmany gaýtadan işlemek temperaturasy däl-de, hasaplama görkezijisidigini bellemek gerek.
Näme üçin ähli önümler 121°C ulanyp bilmeýär?
Dürli iýmitleriň dürli aýratynlyklary, düzümi we mikrobiologiki töwekgelçilikleri bar. Şonuň üçin sterilizasiýa prosesleri önümiň anyk talaplaryna laýyklykda işlenip düzülmelidir.
1. Azyk kislotalylygy zerur prosesse täsir edýär
Iýmitler, adatça, aşakdaky ýaly toparlara bölünýär:
- Kislotalygy pes iýmitler (pH > 4.6)
- Kislotaly iýmitler (pH ≤ 4.6)
Kislota iýmitleriniň adatça mikroblaryň ýylylyga garşylygy pes bolýar. Şuňa meňzeş önümler:
- Miwe suwy
- Pomidor esasly önümler
- Jem
- Duzlanan gök önümler
formulasyna we proses talaplaryna baglylykda, köplenç has pes temperaturada işläp bilner.
Et önümleri, deňiz önümleri, süýt önümleri we öý haýwanlarynyň iýmiti ýaly az kislotaly iýmitler, adatça, täjirçilik sterilligine ýetmek üçin has ünsli gözegçilik edilýän termal prosesleri talap edýär.
2. Galyň önüm hemişe ýokary temperatura talap etmeýär
Umumy çaklama şeýle:"Önüm näçe galyň bolsa, sterilizasiýa temperaturasy şonça ýokary bolmaly."
Iş ýüzünde bu hemişe şeýle bolmaýar.
Sygyr bölekleri, konje, goýy şorbalar we arahis ýagy ýaly önümler üçin esasy kynçylyk köplenç temperaturany ýokarlandyrmak däl-de, önümiň içindäki sowuk ýere ýeterlik ýylylyk geçirilmegini üpjün etmekdir.
Köp ýagdaýlarda, diňe temperaturany ýokarlandyrmakdan has amatly çemeleşme gyzdyryş profilini optimizirlemek, saklamak wagtyny sazlamak ýa-da gaplama aýratynlyklaryny üýtgetmekdir.
3. Gaplama materiallary sterilizasiýa prosesine täsir edýär
Dürli gaplama formatlary gyzgynlyga, basyşa we sowadyş şertlerine garşylyk görkezmekde dürli derejelere eýedir, şol sanda:
- Plastik çüýşeler
- PP tabaklary
- Dik duran haltalar
- Çukurly haltalar
- Aýna çüýşeler
- Metall bankalar
Eger proses parametrleri dogry dizaýn edilmedik bolsa, zerur sterilizasiýa derejesine ýetilende-de, gaplamanyň deformasiýa, möhüriň zaýalanmagy ýa-da syzma ýaly meseleler ýüze çykyp biler.
Şonuň üçin sterilizasiýa prosesiniň dizaýny diňe bir azyk önüminiň özüni däl, eýsem gaplama howpsuzlygyny we bitewüligini hem göz öňünde tutmalydyr.
F₀ bahasy umumy sterilizasiýa täsirini kesgitleýär
Azyk gaýtadan işlemekde senagat has köp üns berýärF₀ bahasyýeke-täk temperatura nokadynyň ýerine.
F₀ bahasy sterilizasiýa temperaturasyny we saklamak wagtyny göz öňünde tutýar we prosesiň dowamynda umumy termal täsiriň ölçegini üpjün edýär.
Mysal üçin:
- Bir proses gysga wagt üçin has ýokary temperaturany, meselem, gysga wagt üçin 121°C temperaturany ulanyp biler.
- Bir proses has uzak wagtlap, meselem, 115°C ýaly has pes temperaturany we uzak saklanma möhletini hem ulanyp biler.
Talap edilýän F₀ gymmatyna ýetilen we proses degişli derejede tassyklanan bolsa, dürli temperatura-wagt kombinasiýalary täjirçilik sterilligi talaplaryna laýyk gelip biler.
Gowy işlenip düzülen sterilizasiýa prosesi önümiň reňkine, gurluşyna, iýmit maddalaryna we tagamyna täsirini iň pes derejä düşürmek bilen birlikde iýmit howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilendir.
Sterilizasiýa prosesini dogry saýlamak
121°C ähli iýmit sterilizasiýa ulanylyşlary üçin umumy çözgüt däl. Ol täjirçilik sterilizasiýa hasaplamalarynda ulanylýan nusgawy salgylanma temperaturasydyr.
Hakyky önümçilikde sterilizasiýa parametrleri aşakdakylara esaslanyp işlenip düzülmelidir:
- Iýmit kategoriýasy
- Kislota derejesi
- Gaplama formaty
- Ýylylyk geçiriş aýratynlyklary
- Maksatly F₀ bahasy
Öndürijiler belli bir parametrleri ulanmagyň ýerine, prosesleri şu arkaly gurmalydyrlarýylylyk paýlanyş synagy, ýylylyk siňdiriş synagy we prosesiň tassyklanmasy.
Ygtybarly sterilizasiýa çözgüdi arasynda dogry gabat gelmegi talap edýärönümiň häsiýetnamalary, proses dizaýny we enjam saýlamagyDegişli temperatura, wagt we basyş gözegçiligi strategiýalaryny saýlamak arkaly azyk öndürijileri önümiň howpsuzlygyny goldap, hilini saklap we durnukly önümçilik görkezijilerine ýetip bilerler.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 15-nji iýuly