Sterilizasiýa netijeleri näme üçin 121°C deň temperaturada hem tapawutlanýar? — Azyk gaýtadan işleýän senagatda köp kompaniýalar ýokary temperatura sterilizasiýa barada umumy ýalňyş düşünje saklaýarlar:
“Eger önüm 121°C-de sterilizasiýa edilse, ol howpsuz bolmaly.” Şeýle-de bolsa, hakyky önümçilikde köplenç şeýle ýagdaý ýüze çykýar: hatda 121°C-de sterilizasiýa edilse-de, käbir önümleriň saklanyş möhleti 12 aýdan köp bolýar, beýlekilerinde bolsa birnäçe hepde içinde haltalaryň şişmegi, çişmegi ýa-da hatda mikrob hapalanmagy ýaly meseleler ýüze çykýar.
Bu näme üçin bolýar? Jogap diňe temperaturada däl, eýsem azyk önümlerini sterilizasiýa etmekde möhüm parametrde, ýagny F₀ gymmatynda hem ýerleşýär.
Sterilizasiýa netijeleri näme üçin şol bir 121°C-de hem tapawutlanýar?
Sterilizasiýa şertleriniň arasynda temperatura diňe bir faktordyr. Mikroorganizmler üçin olaryň ýok edilişiniň derejesini hakykatdanam kesgitleýän zat:
temperatura we wagtyň bilelikdäki täsiri.
| A önümi | 121°C temperaturada 10 minutlap |
| B önümi | 121°C temperaturada 30 minutlap |
Iki önüm hem şol bir iň ýokary temperatura ýetse-de, sterilizasiýa täsiri düýbünden başgaça bolýar.
Sebäbi, B önümi has ýokary termal ölüm howpuny gazanýar we has köp ýylylyga çydamly mikroorganizmleri öldürmäge ukyplydyr. Şonuň üçin azyk senagatynda sterilizasiýa netijeliligini diňe temperatura bilen däl-de, F₀ gymmaty bilen kesgitlemek mümkin.
F₀ bahasy näçe?
F₀ bahasy (Sterilizasiýa bahasy) termal sterilizasiýanyň intensiwliginiň halkara derejesinde ykrar edilen görkezijisidir.
Ol 121.1°C-de mikroorganizmlere deň derejede sterilizasiýa täsirini gazanmak üçin zerur bolan wagt (minutlarda) hökmünde kesgitlenýär.
F₀ gymmaty näçe ýokary bolsa, sterilizasiýa intensiwligi şonça-da ýokary bolýar.
| F_0=3 | 121.1°C-de 3 minutlap dowamly sterilizasiýa deň täsiri görkezýär. |
| F_0=8 | 121.1°C-de 8 minutlap dowamly sterilizasiýa deň täsiri görkezýär. |
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 8-nji iýuny